Arbeidsrecht Ambtenarenrecht Medezeggenschapsrecht Sociaal zekerheidsrecht

De Wet werk en bijstand per 1 januari 2012

12-3-2012

Manon Hofstee
Vanaf 1 januari 2012 is er veel veranderd in de Wet werk en bijstand (WWB) nu de Eerste Kamer op 20 december 2011 heeft ingestemd met de aanscherping van de WWB en de afschaffing van de Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK), de aparte inkomensregeling voor kunstenaars. Ook de Wet Investeren in Jongeren (WIJ) is samengevoegd met de WWB en als aparte regeling afgeschaft.

De aanscherping van de WWB is bedoeld als prikkel opdat zoveel mogelijk mensen door het hebben van werk in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. De belangrijkste wijzigingen zijn:

- afschaffing WIJ;
- aanscherping gezinsbijstand en huishoudinkomen;
- aanscherping verplichting alleenstaande ouder;
- verblijfsduur in het buitenland;
- aanpassing minimabeleid.

In dit artikel worden bovenstaande wijzigingen kort toegelicht. De afschaffing van de WWIK wordt hierbij buiten beschouwing gelaten.

Afschaffing WIJ

De WIJ is afgeschaft per 1 januari 2012. De regeling is opgegaan in de WWB. Personen die op 31 december 2011 een WIJ-uitkering ontvingen, ontvangen vanaf 1 januari 2012 automatisch een WWB-uitkering. De aangescherpte WWB-bepalingen en het overgangsrecht zijn van toepassing.

Aanscherping gezinsbijstand en huishoudinkomen

Er is een huishoudinkomenstoets ingevoerd hetgeen tot gevolg heeft dat het begrip ‘gezin’ in de WWB verandert. Ouders en meerderjarige kinderen die op hetzelfde adres wonen, worden voortaan beschouwd als één gezin. Meerderjarige kinderen worden dus niet langer beschouwd als medewoners. Dit betekent dat het hele gezin, ongeacht het aantal leden, gezamenlijk bijstand moet aanvragen. Ook alleenstaande(n) (ouders) met inwonende meerderjarige kinderen vallen voortaan onder het begrip ‘gezin’.

Tot en met 2011 konden volwassen inwonende kinderen of inwonende ouder(s) zelfstandig recht op bijstand hebben. Dit is per 1 januari 2012 veranderd: (alleenstaande) ouders en volwassen kinderen die op één adres wonen, krijgen dus één gezamenlijke bijstandsuitkering.

Een gezin kan gevormd worden met:

· een partner;

· een kind(eren), minderjarig of meerderjarig;

· de meerderjarige partner(s) van meerderjarige kind(eren);

· de vader en/of moeder.

Het inkomen van alle gezinsleden wordt meegeteld om de hoogte van deze bijstandsuitkering te bepalen. Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan het loon van een volwassen kind dat werkt of de AOW-uitkering van een inwonende ouder.

Sommige familieleden worden in 2012 niet als gezinslid meegerekend. Hun inkomsten tellen dan ook niet mee voor de gezinsuitkering. Het gaat om:

· een gezinslid dat zorgbehoevend is;

· een thuiswonend kind van 18 jaar of ouder dat onderwijs volgt dat door de overheid is gefinancierd, of studiefinanciering (WSF) of een tegemoetkoming scholieren (WTOS) krijgt of kan krijgen. En dat in totaal minder dan € 1.059,49 per maand aan inkomsten heeft;

· een thuiswonend voormalig pleegkind van 18 jaar of ouder;

· huisgenoten die een kamer of etage huren of waarmee in een studentenhuis gewoond wordt.

Aanscherping verplichting alleenstaande ouders

Alleenstaande ouders met kinderen onder de vijf jaar, kunnen nog steeds tijdelijk vrijgesteld worden van de sollicitatieplicht voor maximaal vijf jaar in plaats van voor zes. Daarnaast is ook de re-integratieverplichting weer ingevoerd. Dit houdt in dat alleenstaande ouders met een ontheffing voor arbeidsverplichtingen vrijgesteld blijven van werk maar wel een re-integratieverplichting hebben. Dat re-integreren kan inhouden dat ze wel een opleiding moeten gaan volgen om straks de stap naar werk gemakkelijker te maken.

Verblijfsduur in het buitenland

Met ingang van 1 januari 2012 is de maximale verblijfsduur in het buitenland voor iedereen tussen de 18 en 65 jaar 4 weken per jaar. Niet van belang is of een bijstandsgerechtigde moet solliciteren of dit van de gemeente tijdelijk niet hoeft, iedereen tot 65 jaar heeft recht op 4 weken verblijf in het buitenland. De uitzondering op grond waarvan mensen tussen de 18 en de 65 jaar, die zijn vrijgesteld van de arbeidsplicht , 13 weken in het buitenland mochten verblijven is vervallen teneinde de noodzakelijke band met de arbeidsmarkt te behouden.

Voor bijstandsgerechtigden van 65 jaar en ouder bedraagt de maximale verblijfsduur in het buitenland voortaan 13 weken per jaar in plaats van 26 weken. Het doorgeven van een verblijf (en de verblijfsduur) in het buitenland blijft een verplichting.

Aanpassing minimabeleid

Veel gemeenten hebben voor mensen met een laag inkomen speciale regelingen. Per 1 januari 2012 geldt dat het inkomen niet hoger mag zijn dan 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. Hoger mag niet, lager wel. Dit betekent dat alleen mensen met een inkomen tot 110% van het bijstandsbedrag dat voor hen geldt, aan deze regelingen mee kunnen doen of hier recht op hebben.

Het gaat om de volgende regelingen:

· de langdurigheidstoeslag;

· bijzondere bijstand aan speciale groepen: de categoriale bijzondere bijstand aan: mensen met een chronische ziekte of beperking, mensen van 65 jaar en ouder, mensen met schoolgaande kinderen;

· de collectieve aanvullende zorgverzekering, met daarbij een bijdrage in de premiekosten;

· het sociaal participatiefonds (kortingen op abonnementen, contributies, cursusgelden en ouderbijdragen);

· de PC-regeling;

· bijzondere bijstand voor duurzame gebruiksgoederen (witgoed).

Voor bovenstaande regelingen geldt vanaf 1 januari 2012 eveneens het eerdergenoemde nieuwe gezinsbegrip.

Overgangsrecht

Indien een bijstandsgerechtigde op 31 december 2011 recht heeft op een algemene bijstandsuitkering en zijn situatie wijzigt niet, dan heeft hij tot 1 juli 2012 recht op algemene bijstand op grond van de oude voorwaarden.

Tot slot

Nederland kent diverse regelingen die hetzelfde doel hebben, namelijk: mensen vanuit een uitkering (gedeeltelijk) aan het werk krijgen. De rechten en plichten verschillen echter wel per regeling. Bovendien worden de regelingen door diverse instanties uitgevoerd.

Met de aangescherpte WWB wordt vooruit gelopen op de Wet Werken naar Vermogen ( Wwnv), die op 1 januari 2013 ingevoerd moet worden. Deze nieuwe wet komt in de plaats van de huidige bijstand (WWB) en heeft gevolgen voor de Wet Sociale werkvoorziening (WSW) en de Wet arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong).

Het huidige stelsel is onvoldoende in staat gebleken mensen daadwerkelijk aan werk te helpen. Met als gevolg dat teveel mensen gebruik maken van de sociale zekerheid terwijl zij geheel of gedeeltelijk aan het werk zouden kunnen gaan, ondanks hun arbeidsbeperking. Bij het nieuwe stelsel zal de nadruk dan ook (nog meer) op werken komen te liggen. Ook moet het stelsel transparanter worden.

De gemeenten worden belast met de uitvoering van de Wwnv waardoor beter maatwerk geleverd kan worden en mensen zo effectief mogelijk geholpen kunnen worden bij het vinden van werk. De gemeenten bereiden zich voor op alle veranderingen die de nieuwe wet met zich mee zal brengen.

USG Juristen

De auteur van dit artikel is jurist bij USG Juristen. Graag delen wij onze kennis over, en onze ervaring met diverse juridische vraagstukken die er voor u toe doen.

Bron: rijksoverheid

« Terug

Reacties
Door Jeroen Poldermans, 26-12-2012

Mijn moeder is hulpbehoevend en heeft een CIZ indicatie. Ik wil de zolderetage gaan bewonen, maar vervalt dan mijn recht op bijstand? Zou mijn moeder niet de ruimte kunnen verhuren?

BVD

Door John, 18-5-2013

Als vader en zoon bijelkaar wonen heeft die zoon gewoon recht op bijstand hoor omdat het een eerstegraadsbloedverwant is en dan nooit gezien word als Gezamenlijke huishouding

Door Jannet, 29-5-2013

Als een alleenstaande moeder met een uitkering en een studerende dochter van 19 jaar gaat inwonen bij haar zorgbehoeftige moeder met een AOW uitkering, wat voor gevolgen heeft dat dan?

Door paul, 25-9-2013

beste john,ik zie jouw reactie staan betreffende recht op bijstand.nou heb ik gebeld naar mijn gemeente en daar vertelden ze mij dat mijn zoon geen recht op bijstand zou hebben.ikzelf ben alleenstaande met 3 zoons inwonend waarvan er een werkt,de ander volgt een studie ,en een heeft geen werk,en zou dus volgens jou recht op een uitkering hebben.zou jij dit kunnen toelichten,en mij kunnen vertellen welke weg ik moet bewandelen om een uitkering voor mijn zoon te krijgen.

Door Monita, 26-11-2013

Ik heb ook eens een vraag. Ik ben helaas in de crisis mijn baan als secretaresse kwijt geraakt. Nu heb ik vanaf mijn 14e jaar altijd gewerkt en zit helaas dan nu in de bijstand buiten mijn schuld om(lang verhaal) als alleenstaande moeder met een zoon van 20. Wat een ramp is dat en zou er liever gisteren dan vandaag vanaf zijn. Nu krijg ik 870 euro per maand. Daarnaast 340 voor de huur en zorgtoeslag en that's it! Euro 1210 moet ik alles van doen. Mijn huur is 568, mijn gas/elektra is 120, mijn ziekenfonds en van mijn zoon is 226, telefoon 42, televisie en internet 33 per maand, water 15 per maand, alle verzekeringen bij elkaar is 20 euro per maand Euro 1024. Daarnaast heb je weleens een verjaardag, moet ik kleding kopen(kringloop of marktplaats) en eten en drinken. Als er een extra rekening bijkomt zoals nu, ambulancevervoer (300 euro) en belastingschuld Euro 30 per maand kan ik niet meer eten en drinken. Mag ambulance in 5 maanden doen(60 per maand) en 30 per maand is 90. Nou reken maar uit. Van de 200 euro per maand waar ik van moet leven is nu nog geen 100 euro over. Hiervan moet ik met een zoon van 20 rond komen, een hele maand eten en drinken. Je ligt zo aan de geeuwhonger en ook erg goed allemaal, de stress , slecht eten voor je gezondheid. Komt de gezondheidszorg weer ten goede. Ik heb altijd prima kunnen leven, werken en genieten en nu weet en zie ik pas dat je niet rond kan komen van een bijstandsuitkering.(alleenstaande moeder met 1 zoon van 20) Ja een gezinsuitkering zal prima lukken want dan heb je ook nog kindertoeslagen en zit je zo aan de 1800/2000 euro en kinderbijslagen. Nou dat is makkie natuurlijk maar ik weet het ff niet meer. Had nog wat achter de hand maar dat is nu ook op aan het raken. Ik heb nu de volgende vraag...............heeft er iemand werk voor mij?Ben een hele slimme tante al zeg ik het zelf, ik heb gewerkt als notariaat medewerkster, secretaresse, administratief medewerkster en kan heel snel en blind typen. Werk momenteel als flex in het ziekenhuis maar aangezien daar weer bezuinigd moet worden mogen ze mij niet vragen. (ik ben te duur, nou ik heb nog nooit zo weinig verdiend en zo hard moeten werken) Heb ook mijn diploma medische terminologie bijna en wil weer aan het werk dus misschien is er iemand die dit leest en denkt............daar heb ik wel werk voor. Ik kan alles en pik heel snel nieuwe informatie op. Want ik moet gewoon werk hebben, al is het putjes scheppen, het maakt mij niet uit!Als ik solliciteer in de horeca heb ik geen horecapapieren.......maar geloof mij ik kan best een broodje smeren, als ik solliciteer in de schoonmaak heb ik geen papieren maar geloof mij ik maak al jaren schoon, als ik solliciteer voor oppas heb ik geen papieren maar geloof mij ik heb 2 jongens groot gebracht en dit zijn keiharde werkers en doen het heel goed in deze keiharde maatschappij! Maar de vraag waar het eigenlijk om draait is de volgende. Nu werkt mijn zoon van 20 fulltime en heeft als ICT-er best een leuk inkomen. Ga ik nu mijn uitkering kwijtraken nu hij werk heeft of moet hij voor mij gaan betalen? Ik zou dit echt afgrijselijk vinden! Ik hoop dan ook dat dit niet waar is. Heb altijd mijn eigen boontjes gedopt, wilde geen alimentatie van mijn ex man, heb zelf 2 handen........................maar nu zit ik moeilijk en hoop dat iemand mij kan zeggen wat er gaat gebeuren of wat ik moet doen? Ik word ook gek van het thuis zitten, heb de muren nu na 6 weken wel gezien.

Door nicole, 11-3-2014

ik woon momenteel met mijn man en 2 kinderen in capelle aan den ijssel, en door de hoge schulden die ik heb opgelopen dankzij mijn ex ben ik genoodzaakt om terug in te gaan wonen bij mijn moeder die een WWB uitkering ontvangt, moet ik dit ook bij gezinsuitkering rekenen? want dan ga ik er mee op achteruit dan vooruit als ik ook mijn moeder nog eens zou moeten onderhouden als dit gezamelijk 1 uitkering werd.

Uw reactie
Naam:
Reactie:
Validatie:
[Neem de cijfers over]

Schrijf je in bij Juristenweblog.nl

Recente artikelen

5-8-2014

De nieuwe Jeugdwet: bent u er als gemeente klaar voor?

Op 1 januari 2015 treedt de nieuwe Jeugdwet in werking. Niet de provincies, maar de gemeenten zijn v ...

13-5-2014

Het downloadverbod: Nederlandse regels voor het maken van een kopie uit illegale bron aan banden gelegd door het Europese Hof van Justitie

Het Europese Hof van Justitie heeft onlangs de prejudiciŽle vragen die de Hoge Raad (HR) had met bet ...

23-4-2014

Prostitutie: met recht een vak apart!

De auteur van dit artikel, Manon Hofstee, is werkzaam als juridisch consultant bij USG Legal Profess ...